Bebek bakıcıları için çocuk gelişiminin önemi

Çocuk gelişiminin bakıcılar için neden önemli olduğuna değinmeden önce bazı tanımlamaları açmak istiyorum.

Gelişim nedir?

Bebek ana rahmine düştükten sonra gelişim başlar. Bu gelişim fiziksel, zihinsel, duygusal ve sosyal değişimlerin bütünüdür.

Değişimin hızı dönem dönem farklılık gösterir fakat değişim süreklidir. Örneğin; okul çağında büyüme yavaş iken bebeklik döneminde ise hızlıdır.

Çocukların duyu organları 3 yaşında, sinir sisteminin %90’ı ise 6 yaşında yetişkin bir bireyde ulaşacağı seviyeye gelir.

Çocuk gelişimini bilmek neden bu kadar önemli?

Cevap çok kısa; kişilik oluşumu

Bir çok kişilik özellikleri, okul çağına kadar ki dönemde  kökleşmeye ve yerleşmeye  başlar.

İnsanın gelişimi dönemlere ayrılır. Ve her dönemin kendine özgü özellikleri bulunmaktadır. Örneğin; bebeklik dönemi ve oyun çağı dönemindeki bebeğin dil gelişimi farklıdır. Bu farklılıkları bilmek önemlidir. Çünkü bir dönem içinde normal olan gelişim süreci başka bir dönemde problem ya da gerilik olarak karşımıza çıkabilir.

Bu ve benzeri  nedenlerden dolayı  bebeklikten başlayarak gözlenen gelişim evrelerini bilmek gerekmektedir.

Bir insanın gelişim dönemleri

Doğumdan sonraki  ilk 2 yıl bebeklik dönemidir. 3-6 yaş ilk çocukluk veya oyun dönemidir.

7-11 yaş ikinci çocukluk veya okul dönemi, ergenlik dönemi ise 12-18 yaş aralığı olarak kabul edilir.

Çocukların gelişim özelliklerini öğrenmek bize ne sağlar?

1 yaşındaki bir çocuktan düzgün ve akıcı konuşmasını bekleyemediğimiz gibi 3 yaşında bir çocuktan yazı yazmasını bekleyemeyiz. Aile ve eğitimcilerin  beklentileri  bu dönemlere göre belirlenir.  Özellikle aynı yaş grubundaki çocuklar arasında bireysel farklılıklar olabilir.

Gelişim özelliklerini bilmek, doğru yönlendirmeler  ile çocuğu desteklememizi sağlar. Çocukların davranışlarının nedenlerini doğru analiz etmemize neden olur.

Aileler ve eğitimciler, çocuğun gelişim dönemine göre beklentileri planlar. Çocukların ihtiyaçları bu dönemlere göre değişir.

 “Kişinin kendine ve yaşama bakışının temelleri çocuklukta atılır.” (Psikolog N. Branden)

Gelişimi etkileyen etkenler

İnsan kendi  gelişim ilkelerine göre büyür, olgunlaşır ve öğrenir. Gelişim, çevre ve kalıtımdan etkilenir. Genler yoluyla anne ve babasından aldığı özelliklere kalıtım diyoruz.

Gelişim, çevre, bebek bakıcıları…

Çevre, bebeğe  etki eden tüm dış uyaranların bütünüdür. Tüm canlı ve cansız varlıklar bebeğin çevresini oluşturur. Çocuğun etkili ve en önemli çevresi ailesidir.

 Bu sosyal çevrenin diğer en önemli  bireyleri bakıcılarıdır.

Bebeğin yaşadığı ortamın niteliği önemli midir? Burada bakıcılara düşen görevler nelerdir?

Bebeğin yaşadığı ortamın niteliği bireyin gelişimi için çok önemlidir. Çocuğa uygun bir eğitim ortamı sağlamak olumlu tutum davranış geliştirmekte etkilidir. Bu ortamı sağlamak ebeveyn ve onun bakımını üstlenen bakıcılara düşmektedir.

Kritik bir dönem; bebeklik dönemi

Gelişim sürecinde bireysel farklılıklar ve kritik dönemler vardır. Davranışların belirli dönemlerde kazanılması gerekir. Uygun dönemde kazanılamaması durumunda telafi edilmesi zordur.

Bu davranışların oluşması hususunda uygun ortam sağlanmalıdır.

İstenilen gelişmeyi sağlayabilmek için çocuğun içinde bulunduğu dönem dikkate alınmalıdır.

Bebeklik dönemi en kritik dönemlerin başında gelir. Bu dönemde bebek dış  dünya ile etkileşir ve dünya ile ilgili kavramları öğrenir. Ebeveynlerin ya da onun bakımını üstlenen bakıcıların  gösterdiği  ilgi çocuğun zihinsel gelişimi önemli derecede etkiler. Bu gelişimde oyunlar ve oyuncakların çok büyük önemi vardır. Bu ve benzeri  nedenlerle bebeklik döneminde ebeveyn ve bakıcılara çok büyük görevler düşmektedir.