Bebek ya da çocuk bakıcısının çocuklarda doğru tutum geliştirmedeki etkileri nelerdir?

Dünyaya geldiğimiz andan itibaren dış dünyada neler olup bittiğini anlamlandırmaya çalışırız. En küçük bebek bile ağladığında annesinin ne kadar hızlı yanına gelebileceğini test ederek anlar, gerekirse sesini yükseltir. Bebekler, ona bakım veren anne­baba ve bakıcıların tutum ve davranışlarından yola çıkarak yaşadığı çevredeki doğru ve yanlışlarını öğrenir, zamanla öğrendiği bu kavramları içselleştirir.

Bu öğrenme sürecinde olumlu davranışlar geliştirmelerinde çocuk bakıcılarının önemli büyüktür. Çocuğun dünyasında anne­babası esas kural koyucudur, bakıcılar ise bu kuralların devamlılığını sağlamakla yükümlüdür.

Çocuk bakıcılarının çocuklarda yanlış tutumları değiştirmek ve doğru davranışların devamlılığını sağlamak için dikkat etmeleri gereken önemli birkaç noktayı vurgulamak gerekir;

Çocuklar olumlu bir davranış sergilediğinde;

∙ Onları ödüllendirin. Ödülün her zaman bir maddi değerinin olması gerekmez. Onlara göstereceğimiz içten bir gülümseme, öpücük veya tatlı övgü sözcükleri de olumlu davranışların devamlılığını sağlamaktadır.

∙ Ödüllendirdiğiniz davranışın ne olduğunu somut bir şekilde belirtin. “Sen harika bir çocuksun, süpersin” gibi genel sözler çocuğun ne için ödüllendirildiğini anlamasını zorlaştırır. “Oyuncaklarını toplamak vb.” davranışa yönelik takdir önemlidir.

∙ Çocuklarımıza “aferin” demeyi öğrenelim. Yetişkinler olarak çoğu zaman olumsuza odaklanma eğilimindeyiz, çocuğunuzun gelişimi içinde bir süre önce yapamadığı ama çabalayıp başardığı bir konuyla ilgili de onu yüreklendirecek sözler önemli yere sahiptir.

Bir çocuk bakıcısı çocuğun olumsuz davranışlarında nasıl bir tutum sergilemelidir?

∙ Çocuğun olumsuz davranışlarını izleyin. Bu olumsuz davranıştan önce neler olduğunu, yani bu davranışa neden olan şeyi anlamaya çalışın.

∙ Bu davranışları farkında olmadan da ödüllendirmekten kaçının. Örneğin; kötü sözler söylediğinde bazen bunu komik bulup gülmek, bazen ise kızmak çocuğun kafasının karışmasına neden olacaktır. Yanlışlıkla ödüllendirdiğimiz her kötü davranış pekişecektir.

∙ Evde kuralları belirlerken anne­baba çocuğun yaşına uygun olarak olumsuz davranışlar karşısında nasıl yaptırımlar uygulayacaklarını çocukla birlikte çocuk bakıcısının da olduğu ortamda önceden net bir şekilde anlatmalıdır. Konuşmayı bilmeyen bir bebeğe bile bunlar ses tonunu net kullanarak “bunu yapmanı istemiyorum” demek işe yarayacaktır.

Bir çocuk bakıcısının yapmış olduğu yanlışlıklar nelerdir?

∙ Ödüllendirme yöntemini kullanmamak,

∙ Olumsuz davranışları farkında olmadan ödüllendirmek,

∙ Farkında olmadan olumsuz davranışı ödüllendirip olumlu davranışları cezalandırmaktır.

Leave your thought